قشقرق در کودکان
مدیریت قشقرق كودكان
زندگی پر از احساسات در كودك بسيار چالش برانگیز است و بچه ها با مهارت های مدیریت قشقرق از قبل برنامه ریزی شده به دنيا نيامده اند.
خوشبختانه، با کمی راهنمایی و صبر، میتوانید به فرزندتان کمک کنید تا راهبردهای درست برای مقابله با قشقرق هاي کوچک و بزرگ با فعالیت هاي افزايش تحمل و تاب آوري ایجاد كنند. هایدی امبرلینگ، کارشناس تربيتي میگوید:
“قشقرق به خودی خود چیز بدی نیست – به کودکان کمک میکند تا یاد بگیرند که چگونه انعطافپذیرتر شوند”.
در اینجا نکات هایدی امبرلينگ برای کمک به فرزندتان برای مدیریت قشقرق و استيصال و ایجاد انعطافپذیری مطالعه فرماييد.
١- رویکرد خود را برای فعالیتهای تحمل ناامیدی تنظیم كنيد:
دنیای یک کودک همیشه پر از فراز و نشیب های عاطفی خواهد بود. برخی منجر به شادی و سرگرمی و برخی منجر به عصبانیت و ناامیدی می شود. بچهها باید با مواردي مانند:
- عدم کنترل کامل بر محیط خود
- تعامل با همسالان
با محدودیتهای مناسب کنار بیایند.
این نوع ناامیدیهای روزمره (قشقرق) میتواند منجر به احساسات بزرگي شود. که گاهی اوقات میتواند منجر به رفتارهای ناخواسته مانند:
- پرتاب كردن
- عصبانیت
- جيغ
- متوسل شدن به ضربه زدن
- و موارد دیگر
منجر شود.
برای کمک به كودك، نكته كليدي در درك خلق و خوي کودک شماست.
به عنوان مثال، یک کودک بسیار حساس ممکن است به راحتی در هنگام حداقل تغيير در زندگي قشقرق به پا كند.
یک مکان دنج (مانند گوشهای از اتاق) پیدا کنید که بتوانند به طور موقت در آنجا برايش آرامش ايجاد كنيد.
از سوی دیگر بچههای فوقالعاده فعال که در یک جا نشستن مشکل دارند، ممکن است از هدایت انرژی خود سود ببرند. مثلا از آن ها بخواهید:
- بالا و پایین بپرند.
- آن را بچرخاتيد.
- مشت ها را بفشارند و باز کنند.
- یا توپ بسکتبال را داخل تور بندازند.
صرف نظر از خلق و خوی خاص فرزند شما، زمانی که قشقرق برای اولین بار ایجاد می شود، می تواند به عقب نشینی از موقعیتی که باعث قشقرق می شود بهره ببريد.
نكته برای قشقرق در کودکان:
محرك هاي ايجاد قشقرق را پيدا كنيد!
البته بچه ها متفاوت هستند و هیچ دو نفری دقیقاً محرک های قشقرق مشابهی ندارند.
چند عامل رایج برای ناامیدی و قشقرق عبارتند از:
- دوره هاي پسرفت
- دوره هاي جهش رشد
- موقعیت های غیر منتظره یا مكان هاي جدید
و دو مورد بزرگ را نادیده نگیرید:
- گرسنگی
- خستگی

٢- مدل يك پاسخ سازنده
دو صد گفته چون نیم کردار نيست.
به یاد داشته باشید که یک کودک ناامید الگوبرداری می کند که شما به عنوان والدین چگونه با ناامیدی کنار می آیید.
آنها همه چیز را از ما یاد می گیرند، به خصوص در مورد برخورد با احساسات بزرگ.
اگر فریاد بزنید، فریاد زدن را یاد خواهند گرفت.
اگر درها را بکوبید، آنها یاد خواهند گرفت که درها را بکوبند.
نحوه مدیریت ناامیدی ارتباط مستقیمی با میزان موفقیت فرزندان ما در مدیریت ناامیدی خود دارد. آنها اسفنج های کوچکی هستند، همه چیز را جمع می کنند.
اگر تمام تلاش خود را بکنید که آرام بمانید و به دنبال راه حل باشید، احتمالاً فرزندان شما نیز از این روش پیروی خواهند کرد.
در مورد نحوه واکنش ما به ناامیدی آنها چطور؟
هایدی عبارت «پیش از اینکه اصلاح کنی وصل شو» را دوست دارد.
Connection before correction
کودکان قبل از اینکه بتوانند یاد بگیرند باید احساس اعتبار كنند، احساسات بايد ديده شود، شنيده شود. اغلب ما سعی می کنیم قبل از ایجاد آن ارتباط، و در ك احساس فوري مشكل را حل کنیم!
٣- احساسات بزرگ را تاييد كنيد:
فرض کنید کودک شما در حال یادگیری نقاشی است و او ناامید است زیرا نمی تواند قلعه ای را که در ذهن خود تصور می کند ترسیم کند. راهی برای تأیید احساسات کودک ناامیدتان این است که بگویید:
«به نظر می رسد نقاشی تو آنطور که در ذهن خود می بيني بیرون نمی آید. این باید برای تو مهم باشد. درست متوجه شدم؟»
لازم نیست زیاده روی کنید، ساده صحبت كردن در اینجا کلیدی است. هدف این است که خود را با دنیای فرزندتان هماهنگ کنید. هنگامی که فرزند شما كلافه شده است، از اینکه شما “آن را دریافت می کنید” و در کنار او هستید و دركش مي كنيد خوشحال است.
٤- مشكل را حل نكنيد:
برای قشقرق در کودکان، بعضي وقت ها وسوسه ميشويد كه سريع مشكل كودك را حل كنيد. هایدی میگوید: در درازمدت، این هیچ لطفی به فرزند شما نمیکند. مانند بزرگسالان، کودکان دوست دارند احساس شایستگی و توانمندی داشته باشند، و وظیفه شما به عنوان والدین این است که آنها را همراهی کنید. همچنین هنگامی که کودک شما غرق در ناامیدی است، احتمالاً در چارچوب ذهنی خود پذیرای درس و توصيه و نصيحت نیست. آنچه در عوض می تواند مفید باشد، گذاشتن فضایی برای حل مسئله است. با دانستن اینکه گاهی اوقات مؤثرترین کار، یک آغوش راحت ساده برای تنظیم مجدد سیستم عصبی است، برای فکر کردن به مشكل توسط خود كودك كمك كنيد.
٥- ايجاد تاب آوری در كودك:
در حالی که همه کودکان (و ما بزرگسالان!) هر از گاهی دچار ناامیدی می شويم، اگر کودک شما واقعاً در حال مقابله با قشقرق هست، ممکن است زمان آن رسیده باشد که به دنبال حمایت از كودك باشيد.
وقتی کودکی توانایی کنار آمدن با زندگی روزمره را از دست می دهد، پرچم های قرمز برای من بالا می رود. اگر کودکی هر روز به خاطر چیزهای جزئی از هم می پاشد یا اگر والدین زندگی خود را به طور قابل توجهی تغییر می دهند، اینها نشانه هایی هستند که باید مراقب آنها باشید و ما در جايگاه والدين:
می توانیم به آن کمک کنیم. ما میخواهیم بچههایمان در جوانی بتوانند در قبال مشكلات تاب آوري داشته باشند.
هایدی میگوید:
بازگشت از ناامیدی، مهارت مهمی است، زیرا چالشها با سن كودك پیچیدهتر میشوند.
اگر آنها اکنون بتوانند با سناریوهای کوچک و همچنین ناامیدي هاي كوچكتر مقابله درست کنند، در این صورت مسیر مناسب براي ایجاد انعطاف پذیری در چالش هاي بزرگسالی فراهم ميشود.
همه ما طبق نظريه دلبستگي جان بالبي:
از گهواره تا گور زماني بيشتر شاد هستيم كه زندگي كودكيمان از پايگاه ايمني سازماندهي شده است.
جمع بندی جذاب برای مراحل قشقرق:
مراحل رفتار با قشقرق در کودکان
√ – مکث کنید
از این مکث براي تغيير نوع نگاهتان به مسایل استفاده کنید.
√ – به کودک حق انتخاب دهید
دادن حق انتخاب به کودک توصیه ای رایج در فرزند پروری است و ديگر به کلیشه تبدیل شده است. ولی توجه داشته باشید، اکثر والدین در دادن حق انتخاب به کودک مواردی را پیشنهاد میدهند که می خواهند وی انجام دهد و در واقع به آنچه کودک می خواهد توجهی ندارند.
√ – با کودکتان شوخي کنید
گاهی، کودکان به کوچک ترین چیزها می خندند. از همین مسئله براي پرت کردن حواسشان پیش از آغاز قشقرق استفاده کنید. به عنوان مثال، درصورتی که کودک براي بیرون رفتن آماده نمی شود، میتوانید بجاي تکرار جملۀ «لباست را بپوش، دیر شد!»، در نقش جادوگر ظاهر شوید و با خواندن وردهای خندهدار، بازي یا یک قصۀ نمایشی کوتاه، بچه را به آماده شدن ترغیب کنید.
√ – از قبل برنامه ريزي کنید
گاهی تمام تلاش ها با شکست روبرو ميشود. به عنوان مثال، از کودکی گرسنه یا خسته نمی توان انتظار داشت مناسب با شرایط رفتار کند؛ یا امکان دارد حادثه ای غیرمنتظره همه چیز را از کنترل بیرون کند و به دنبال آن کودک جیغ بکشد یا گریه کند؛ این یک فاجعه نیست، بلکه فرصتی براي یادگیری است.
کارهایی که هیچ گاه نباید انجام دهید:
X – سر فرزند خود فریاد نکشید یا برایش دلیل و مثال نیاورید. هنگامی که فرزند شما در کوران طغیان احساسات است. اصلاً راهی براي نفوذ منطقی در وی ندارید. تنها باید صبر کنید تا کودک اندکی آرام شود.
نکات دیگر درخصوص قشقرق در کودکان:
درصورتی که بچه در یک مکان عمومی قشقرق بپا کرد، وی را به یک مکان خصوصی تر مانند خودرو خودتان یا حداقل دستشویی ببرید و درصورتی که باز هم کنترل وی محال بود وی را به منزل ببرید.
متأسفانه مواردی هم موجود است که شما نمی توانید محل را ترک کنید، مانند هواپیما، قطار. پس بهترین کار این است که لبخند بزنید و بردباری کنید که اما ممکن سبب آزردگی دیگران بشود ولی شما باید نگران فرزند خود باشید نه کس ديگر.
درصورتی که فرزند شما آغاز کرد به گاز گرفتن، لگد زدن، کتککاري یا هر رفتار نامطلوب ديگر، آن موقع باید سریعاً وی را تا زمانیکه آهسته شود از موقعیتی که در آن است دور کنید.
زمانی که بداخلاقی کودک پایان یافت، در خصوص آنچه روی داد با عصبانیت یا آشفته حرف نزنید برای این که مرور مجدد و دوباره حوادث میتواند کودک را برآشفته کند و سبب آغاز مجدد یک بداخلاقی بشود.
وی را در آغوش بگیرید و ببوسید و به آرامی تکان دهید. و درصورتی که فکر می کنید احتیاج است که درباره آن صحبت کنید بگذارید چند ساعتی بگذرد و هنگامی که هر دوی شما آرامش خود را بازیافتید درباره آن با هم صحبت کنید.
مادر و پدر با كيفيت، تربيت با كيفيت و شيوه درست فرزند پروري را قسمت مهمي از ارتباط سالم و مسئوليت در قبال كودكش در نظر مي گيرد.
فيروزه روستا
ماما / دكتراي روانشناسي سلامت
قشقرق در کودکان
کارگاه های مرکز سلامت مادران:
جدول زمانبندی ماهیانه کارگاه های مرکز سلامت مادران
مجله سلامت
پیج اینستاگرام سلامت مادران