کارگاه مادر و کودک (ترم 6)

کارگاه مادر و کودک مرکز سلامت مادران در ترم ۶ مختص ۲۱ تا ۲۴ ماهگی کودکان است.

ویژگی‌های رشدی این سن:

بین ۲۱ تا ۲۴ ماهگی، کودک دیگر تنها یک نوزاد نیست؛ بلکه به یک نوپای فعال، با اراده و در حال رشد تبدیل شده که ویژگی‌های زیر رو نشون می‌ده:

رشد حرکتی:

• راه رفتن و دویدن با ثبات بیشتر
• بالا رفتن از مبلمان و سطوح
• لگد زدن، پرتاب توپ، خم شدن و برداشتن اشیا بدون افتادن

رشد شناختی:

• درک مفاهیم اولیه مانند «بزرگ / کوچک»، «تو / بیرون»، «بالا / پایین»
• علاقه‌مندی به دسته‌بندی اشیا و مرتب‌سازی ساده
• تقلید رفتارهای بزرگ‌ترها (نقش‌بازی کردن)

رشد زبانی:

• واژگان فعال بین ۵۰ تا ۱۵۰ کلمه
• شروع به ساختن جمله‌های دوکلمه‌ای: «مامان بده»، «آب می‌خوام»
• تقلید واژه‌ها، تکرار کلمات و توجه بالا به صحبت دیگران

رشد اجتماعی-عاطفی:

• ابراز هیجانات قوی (خشم، شادی، ترس، هیجان)
• شروع به بروز استقلال: «خودم»، «نمی‌خوام»، «نه!»
• افزایش بازی موازی و تقلید بازی سایر کودکان
• حساس به تشویق و توجه مادر یا مربی

اهداف کلیدی کارگاه:

1. تقویت مهارت‌های حرکتی درشت و ظریف:

کودک نیاز دارد که انرژی خود را تخلیه کند و از طریق فعالیت‌های بدنی هماهنگی بدنی‌اش را ارتقا دهد.

2. گسترش دایره واژگان و تشویق به جمله‌سازی:

محیط باید سرشار از واژگان معنادار، آهنگین، تکرارپذیر و قابل درک برای کودک باشد.

3. تمرین استقلال با حفظ مرزها و امنیت:

کودک باید بتواند برخی انتخاب‌ها داشته باشد (مثلاً کدام رنگ، کدام وسیله)، اما در چارچوبی ایمن.

4. آموزش رفتارهای اجتماعی اولیه:

نوبت گرفتن، تشویق به گفتن “بده لطفاً”، تشکر، همکاری ساده در فعالیت‌ها.

5. تقویت خودآگاهی و اعتمادبه‌نفس:

کودک باید تشویق شود تا خودش کارهای ساده را انجام دهد، از تلاشش تحسین دریافت کند و احساس مؤثر بودن کند.

فعالیت‌های کارگاه:

1- بازی‌های خلاقانه:

• نقاشی با قلم‌موی پهن
• ژله بازی و شن بازی
• چسباندن اشیاء روی مقوا (برگ، کاغذ رنگی، برچسب)

2- بازی‌های شناختی:

• دسته‌بندی اشیاء با رنگ یا شکل (مثلاً توپ قرمز / توپ آبی)
• پیدا کردن اشیاء مشابه در سبدهای مختلف
• لگو های متفاوت

3- بازی‌های تقلیدی و نقش‌آفرینی:

• بازی با آشپزخانه اسباب‌بازی: هم زدن، غذا دادن، شستن ظرف
• مراقبت از عروسک: پوشاندن، غذا دادن، بغل کردن

بازیهای فرمی برای افزایش دقت و تقلید:

1- آواز و بازی‌های حرکتی:

• ترانه‌های حرکتی: «قطار میاد»، «انگشتان»، «لی لی لی حوضک»
• حرکات هماهنگ با موسیقی (دور زدن، بالا رفتن، پریدن ساده)
• بازی با پاراشوت کوچک یا پارچه رنگی گروهی

2- بازی‌های ساختنی:

• برج‌سازی با بلوک‌های بزرگ چوبی یا پلاستیکی
• ریختن توپ یا حلقه در لوله یا قیف
• ساختن قطار یا ردیف‌کردن وسایل مشابه

3- قصه‌گویی تعاملی:

• استفاده از قصه های تصویری با داستان‌های ساده و آشنا
• مشارکت کودک در داستان با صداها یا حرکات
• قصه‌های کوتاه با پایان باز که کودک خودش ادامه دهد.

نکات مهم در رفتار با کودک در کارگاه:

• کودک در این سن مرزهای استقلال را آزمایش می‌کند؛ پس باید با قاطعیت همراه با محبت پاسخ داد.
• ممکن است “نه گفتن” زیاد شود؛ این بخشی از شکل‌گیری اراده‌ست، نه لجبازی صرف.
• به دلیل افزایش فعالیت بدنی، نیاز به حرکت زیاد و تغییر موقعیت سریع دارد.
• بسیاری از رفتارهای کودک هنوز خودمحور و وابسته به حس آنی هستند؛ صبوری کلید موفقیته